01.07.2026
Ekstraklasa
DLACZEGO?
U podstaw stworzenia ligi w Polsce legły wyniki wykraczające chyba nawet poza przymiotnik "hokejowe". W poprzedniej formule mistrzostw Polski mierzyły się bowiem najlepsze drużyny z okręgów. Dysproporcja w sile powodowała, że przewaga bramkowa niejednokrotnie osiągała dwucyfrowe rozmiary. Trudno było więc o zainteresowanie kibiców, kiedy rezultaty były właściwie znane przed rozpoczęciem. Faza finałowa obejmująca zaledwie kilka potyczek, nie mogła natomiast wyrównać strat finansowych. Kluby zaczęły więc poszukiwać nowych rozwiązań. Stąd wspólna konferencja zorganizowana w grudniu 1926 roku. Zostali na nią zaproszeni przedstawiciele 14 najmocniejszych ekip. Do inicjatywy nie przystąpiły jednak Cracovia oraz Ruch Chorzów (Hajduki Wielkie). W czasie tego spotkania zapadła ostateczna decyzja o powołaniu ligi, wieńcząc pięć lat przygotowań do tego kroku. Tym samym Polska wyprzedziła choćby Niemcy, czy Francję i dołączyła do kręgu nowoczesnej cywilizacji futbolowej wzorem Anglików. W Europie systemem ligowym grały już do tego czasu także: Belgia, Czechosłowacja, Węgry, Luksemburg, Irlandia, Szkocja, Szwecja.
KTO?
Pierwszy skład Ligi Polskiej Piłki Nożnej liczył czternaście zespołów. Do dwunastu założycieli (Wisła Kraków, Warta Poznań, TKS Toruń, Polonia Warszawa, Legia Warszawa, Warszawianka, ŁKS Łódź, Klub Turystów Łódź. 1. FC Katowice, Pogoń Lwów, Czarni Lwów, Hasmonea Lwów) po krótkim czasie przystąpił także Ruch Chorzów. Cracovia boczyła się na ten twór nieco dłużej. W ich miejsce do ligi dokooptowano Jutrzenkę Kraków. Ze wszystkich dotychczasowych medalistów mistrzostw Polski w grupie tej brakowało właśnie tylko Pasów. Według podziału geograficznego dwa kluby reprezentowały okręg krakowski, dwa górnośląski, trzy lwowski, trzy warszawski, dwa łódzki, po jednym z łódzkiego i poznańskiego. Nie było nikogo z lubelskiego i wileńskiego.
KIEDY?
W nowych rozgrywkach został przyjęty format wiosna-jesień. Ich start zaplanowano zaś na 3 kwietnia 1927 roku. Tego dnia w szranki stanęły wszystkie zespoły najwyższego szczebla. Najprawdopodobniej strzelcem pierwszego gola w historii został Paweł Gumowski z TKS Toruń w rywalizacji z Polonią Warszawa. W siedmiu starciach nie padł żaden remis. Dwukrotnie wygrali gospodarze, pięć potyczek padło łupem gości. Pierwszym liderem został klub mniejszości niemieckiej 1. FC Katowice po triumfie 7:0 nad Ruchem Chorzów. Siedem goli zaaplikowała też Pogoń Lwów w starciu z Hasmoneą Lwów (7:1). Ostatecznie wynik ten został jednak anulowany z powodu występu w obu ekipach nieuprawnionych zawodników. Na szczycie listy snajperów usadowił się zaś Karol Kossok z katowickiej ekipy z czterema trafieniami na koncie.
CO?
Gdy rozgrywki startowały Polski Związek Piłki Nożnej nie objął ich swoim patronatem. Bał się bowiem, że liga upowszechni zawodowstwo, podczas gdy wówczas jeszcze hołdowano amatorstwie w sporcie. W maju 1927 roku uruchomił nawet konkurencyjne rozgrywki pod nazwą Klasa Państwowa. Jednak z uwagi na to, że większość najbardziej renomowanych drużyn była już członkami ligi, to nie miały one tak naprawdę szans na rywalizację. W lipcu ostatecznie obie strony doszły do porozumienia, dzięki czemu najwyższa polska liga została oficjalnie uznana za rozgrywki o mistrzostwo Polski. Ich pierwszym triumfatorem stała się Wisła Kraków.
NAJWAŻNIEJSZE FAKTY
fotografia pochodzi ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego (www.nac.gov.pl)
