#MojeLegendy: 1948-60

Po emocjach związanych z pierwszym okresem w historii polskiego futbolu ligowego przyszła pora na wybór kolejnych trzech nazwisk do Galerii Legend Ekstraklasy #MojeLegendy. Drugi z zakresów czasowych obejmuje swym zasięgiem lata 1948-60, czyli pierwsze sezony ligowe po II Wojnie

- Polska liga miała szanse stać się najsilniejszą w Europie - z pełnym przekonaniem mówił Andrzej Gowarzewski o latach trzydziestych XX wieku w Ekstraklasie. Na przeszkodzie stanęła jednak II Wojna Światowa. Zabrała ona aż sześć lat karier piłkarzom. Niewielu z nich udało się zagrać w Ekstraklasie zarówno, przed jak i po okupacji. Część zawodników zginęła na frontach, w niemieckich obozach koncentracyjnych, czy na syberyjskim zesłaniu. Część została poza granicami kraju. Inni dali się poznać z negatywnej strony podpisując volkslisty, co z miejsca uniemożliwiło im ponowną grę w Polsce. Do ligi przystąpiła więc niewielka garstka z generacji znanej przed 1 września 1939 roku z boisk. Ich następców stanowiło pokolenie dorastające w czasach wojennych. Po 1945 roku przez dwa sezony mistrza Polski wyłaniano w systemie pucharowym. Dopiero od 1948 roku liga znów mogła ruszyć i od tej pory działa nieprzewanie.

Zmienili się ludzie, zmienił się też kraj. Na skutek konferencji Wielkiej Trójki Polska utraciła Lwów z dawnymi potęgami Ekstraklasy - Pogonią, Czarnymi, Hasmoneą, czy Lechią, Wilno - ze Śmigłym. Zyskała zaś większą część Górnego Śląska, Dolny Śląsk z Wrocławiem, czy Pomorze z Gdańskiem i Szczecinem. Trzeba więc było zaszczepić tutaj polskość. Jej zarzewiem były rodzime kluby. Wkrótce w tych miastach narodzili się nowi etatowi ligowcy.

Suwerenność nie była jednak pełna. W kraju panował system komunistyczny. Piłkarze nie mogli wyjeżdżać do zagranicznych lig. Części z nich władza pozmieniała nawet dane osobowe! Kluby również stanęły przed przymusową zmianą swoich nazw na wzór radziecki. Stąd w lidze zamiast Wisły Kraków pojawiła się Gwardia, Legia stała się CWKS-em, Ruch Chorzów - Unią, a Cracovia - Ogniwem. Drużyny zostały przyporządkowane pionom zawodowym (policyjnym, wojskowym, włókienniczym, hutniczym, górniczym itd.), a piłkarze oficjalnie byli amatorami zatrudnionymi na etatach w wielkich zakładach pracy.

Sportowo był to okres dużej izolacji. Dopiero po śmierci Stalina kontakty z klubami z innych krajów ożywiły się. Polska drużyna, Gwardia Warszawa, wzięła też udział w pierwszej w historii edycji Pucharu Europejskich Mistrzów Klubowych, dziś znanego jako Liga Mistrzów. Reprezentacja - złożona wyłącznie z piłkarzy polskiej ligi - uczestniczyła w dwóch Igrzyskach Olimpijskich (1952 i 1960). Największą radość przyniosło jednak chyba niespodziewane zwycięstwo 2:1 nad Związkiem Radzieckim w 1957 roku.

Obszerne biogramy dostępne są w aplikacji Ekstraklasy.

TEODOR ANIOŁA